۲۰ شهریور ۱۳۹۷

بحران آب، بحران لوله؛ عرضه نشدن مواد اولیه از سوی شرکت‌های پتروشیمی، پروژه‌های آبیاری استان را تعلیق کرده است

خشک‌سالی چندین سال است که جانی برای سفره‌های آب زیرزمینی و مزارع کشاورزی نگذاشته است و اکنون از مجموع ٣۵ دشت در خراسان رضوی ٣٣ دشت در حالت بحران آبی است. کاهش بارش‌ها امسال آن‌قدر شدید بود که اکنون ٨٢ درصد ظرفیت سدهای استان خالی است. براین اساس با توجه به اینکه ٨٩درصد منابع آب استان در بخش کشاورزی مصرف می شود، به منظور مقابله با خشک‌سالی در استان توسعه روش‌های نوین آبیاری در دستور کار جهاد کشاورزی قرار گرفته است.
براساس آمارهای منتشر شده از سوی جهاد کشاورزی، ٣۵٠ هزار هکتار زمین مستعد برای اجرای شیوه‌های نوین آبیاری در خراسان رضوی وجود دارد که تاکنون ١٧٠ هزار هکتار از این زمین‌ها مجهز به سامانه‌های آبیاری نوین شده است. اما در ٢ ماه اخیر عدم عرضه مواد اولیه از سوی شرکت‌های پتروشیمی باعث شده تا پیمانکاران پروژه‌های آبیاری استان به دلیل نبود لوله، فعالیتشان را متوقف کنند.
افزایش قیمت لوله، علت توقف پروژه‌های آبیاریz
سرپرست اداره آب و خاک جهاد کشاورزی خراسان رضوی در این باره می‌گوید: به دلیل کاهش تولید لوله‌های پلی‌اتیلن و افزایش پیش‌بینی‌‌نشده قیمت این لوله‌ها، پروژه‌های آبیاری استان طی دو ماه اخیر به حالت تعلیق درآمده است.
علی فاطمی می‌گوید: اصلی‌ترین ابزار در پروژه‌های انتقال آب و پروژه‌های آبیاری تحت فشار لوله است و ماده اولیه تولید لوله، پلی‌اتیلن است که بخشی از این ماده برای صنعت لوله‌سازی داخل کشور تولید می‌شود و بخشی از آن نیز وارداتی است. در شرایط فعلی به دلیل افزایش نرخ لوله اجرای پروژه‌های آبیاری تحت فشار متوقف شده است.
وی می‌افزاید: جهاد کشاورزی برای مدیریت‌ هزینه‌ها و همیاری با کشاورزان قیمت این لوله‌ها را به آن‌ها اعلام می کند و بین ۶٠ تا ٨٠ درصد هزینه پروژه‌های آبیاری تحت فشار را می‌پردازد. از آنجایی که سقف قیمت لوله برای کشاورزان مشخص است، با توجه به افزایش قیمت‌ها در ٢ ماه اخیر کشاورزان از خرید لوله امتناع کردند. فاطمی ادامه می‌دهد: برای رفع این مشکل جهاد کشاورزی در ماه‌های مهر و آبان اقدام به برگزاری مناقصه برای خرید لوله می‌کند و امیدواریم از این طریق مشکل برطرف شود.
١٨٠ هزار هکتار مزرعه نیازمند سیستم آبیاریz
سرپرست اداره آب و خاک جهاد کشاورزی استان در پاسخ به این سؤال که «چه سطحی از مزارع کشاورزی استان دچار مشکل هستند و این مشکل چقدر کشاورزی استان را از اهداف سالانه دور می‌کند»می‌گوید: فعلا آمار دقیقی در این زمینه وجود ندارد. اگر برگزاری مناقصه در مهر و آبان موفقیت‌آمیز باشد و نیاز استان تأمین شود، امیدواریم از برنامه سالانه عقب نمانیم، در غیر این صورت در همان ایام می‌توان اعلام کرد که چقدر از پروژه‌های استان دچار مشکل شده است.
وی ادامه می‌دهد: کل مساحت مزارع و باغات استان ٨٠٠ هزار هکتار است که از این مقدار ٣۵٠ هزار هکتار قابلیت لازم را برای اجرای پروژه‌ آبیاری تحت فشار دارد. از سال ۶۵ تا کنون حدود ١٧٠ هزار هکتار از این اراضی مجهز به سیستم‌های آبیاری نوین شده و هنوز ١٨٠ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان نیازمند به‌روز‌رسانی سیستم آبیاری است. پیش‌بینی شده بود که امسال ٢٠ هزار هکتار از این اراضی مجهز به سیستم آبیاری تحت فشار شوند اما با شرایط پیش آمده هنوز معلوم نیست این هدف محقق می‌شود.
بورس ۶ درصد نیاز استان را تأمین می‌کند!z
همچنین رئیس دبیرخانه شورای گفت‌و‌گوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی نیز می‌گوید: تشکل‌های کشاورزی اعلام کردند که اجرای پروژه‌های آبیاری تحت فشار به دلیل نبود لوله‌های پلی‌اتیلن به حد توقف رسیده است.
علی اکبر لبافی با بیان اینکه در سال‌های گذشته کشاورزان و شرکت‌های مجری آبیاری تحت فشار می‌توانستند از سایر استان و مناطق آزاد هم لوله تهیه کنند، می‌گوید: با توجه به نوسانات نرخ ارز و افزایش قیمت لوله، خرید لوله پلی‌اتیلن از خارج استان صرف اقتصادی ندارد. این موضوع باعث تشدید مشکلات پیمانکاران شده است.
وی با بیان اینکه میزان لوله‌های عرضه شده توسط بورس پاسخ‌گوی نیاز استان نیست، می‌گوید:‌ میزان نیاز استان به صورت ماهانه ٣٠ هزار تن لوله است اما در ماه‌های اخیر تنها ٢ هزار تن لوله در بازار بورس خراسان رضوی عرضه شده است.
طمع‌کاری پتروشیمی‌ها مشکل‌ساز شد!z
همچنین دبیر خانه صنعت و معدن خراسان رضوی نیز می‌گوید: مواد اولیه لوله‌های پلی‌اتیلن توسط پتروشیمی‌ها در بورس عرضه می‌شود که در ٢ ماه گذشته عرضه این مواد به شدت کم شده است؛ از سوی دیگر بخش زیادی از این پتروشیمی‌ها دولتی هستند، از‌این‌رو می‌توان گفت ریشه این مسئله به دولت باز می‌گردد.
فیروز ابراهیمی با بیان اینکه به دلیل افزایش سه برابری نرخ ارز پتروشیمی‌ها روی صادرات تمرکز کرده‌اند، می‌گوید: بسیاری از کارخانجات لوله در ایران و به‌طور ویژه در خراسان رضوی در آستانه تعطیلی قرار دارند. براساس گزارش‌های دریافتی کارخانه‌های لوله پلی‌اتیلن استان با کمترین ظرفیت در حال فعالیت هستند. این موضوع باعث تعدیل نیرو در ۵ کارخانه مهم استان شده است.
وی می‌افزاید: عمده محصولات کارخانه‌های لوله در بخش کشاورزی مصرف می‌شود. از‌همین‌رو افزایش قیمت و کاهش تولید لوله به کشاورزی هم آسیب وارد می‌‌کند. ریشه این مشکلات در شیوه فعالیت شرکت‌های پتروشیمی‌ دولتی است. البته اخیرا وزارت صمت بخش‌نامه‌ای مبنی بر ممنوعیت صادرات این مواد اعلام کرده است و امیدواریم شرکت‌های پتروشیمی این بخش‌نامه را دور نزنند، زیرا تکلیف اصلی‌ آن‌ها تأمین نیاز داخل است. اگر در روزهای آینده به میزان مناسبی عرضه افزایش پیدا نکند، باید منتظر تعطیلی کامل کارخانجات لوله باشیم.
٢٠ کارخانه لوله استان در معرض تعطیلی!z
دبیرخانه صنعت و معدن خراسان رضوی ادامه می‌دهد: کارخانجات پتروشیمی از ٢ سو به اقتصاد کشور ضربه می‌زنند. این شرکت‌ها با عدم عرضه محصولات خود در بازار، صنعت را دچار مشکل کرده‌اند و از سوی دیگر با عدم تحویل ندادن به موقع درآمد ارزی خود به سامانه نیما به اقتصاد ملی ضربه وارد کرده‌اند.فیروز ابراهیمی با بیان اینکه در استان ٢٠ واحد تولید لوله داریم، می‌گوید: هنوز هیچ‌کدام از این واحدها تعطیل نشده‌اند اما با ظرفیت‌های بسیار کم کار می‌کنند و ۵ کارخانه اصلی به صورت مکتوب اعلام کرده‌اند که به دلیل کمبود و افزایش قیمت ماده اولیه تعدیل نیرو داشته‌اند. ادامه این روند منجر به تعطیلی این کارخانه‌ها می‌شود و این هشدار جدی است. این موضوع از سوی مسئولان استانی پیگیری شده است اما ریشه مشکل به مرکز کشور و کارخانجات پتروشیمی دولتی بازمی‌گردد.
ابراهیمی ادامه می‌دهد: افزایش قیمت مواد پلیمری علاوه بر کشاورزی در سایر صنایع مثل بسته‌بندی نیز تأثیر می‌گذارد، به عنوان مثال صنایع لبنی هم با افزایش ۴٠٠درصدی قیمت بسته‌بندی مواجه‌اند که بخش زیادی از این مسئله به دلیل افزایش قیمت مواد پلیمری است؛ زیرا بسته‌بندی این محصولات عمدتا پلاستیکی است.دبیر‌خانه صنعت و معدن خراسان رضوی با بیان اینکه صنایع به صورت زنجیر‌وار به هم متصل هستند و برهم تأثیر می‌گذارند، می‌گوید: فعالان اقتصادی در شرایط بسیار سختی هستند، اگر روند ناهماهنگی‌ها ادامه داشته باشد کشور از مرز تورم ۵٠ درصد عبور خواهد کرد..

ادامه مطلب